Cây tùng từ lâu đã được xem là biểu tượng của sự trường thọ, bền bỉ và khí chất quân tử trong văn hóa Á Đông. Trong số đó, cây tùng bách diệp là cái tên được nhắc đến khá nhiều trong giới chơi cây cảnh và phong thủy. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu đúng cây tùng bách diệp là gì, có phải một loài riêng biệt hay chỉ là cách gọi dân gian. Bên cạnh đó, thị trường hiện nay xuất hiện rất nhiều loại cây mang tên “tùng” như tùng La Hán, tùng thơm, tùng cối, tùng nho… khiến người mới chơi dễ nhầm lẫn. Bài viết dưới đây của Vườn Nhật sẽ phân tích rõ ràng, đầy đủ và chính xác để bạn hiểu đúng và lựa chọn đúng loại tùng phù hợp.
Cây tùng bách diệp là gì?
Cây tùng bách diệp không phải là tên khoa học chính thức của một loài duy nhất, mà là tên gọi dân gian dùng để chỉ nhóm cây tùng có đặc điểm lá dẹt, xếp lớp giống lá cây bách. Trong thực tế, tùng bách diệp thường được dùng để gọi các cây thuộc nhóm trắc bách diệp, bách diệp tùng hoặc một số giống tùng có hình thái lá tương đồng.
Điểm chung của các cây được gọi là tùng bách diệp là:
- Thuộc nhóm cây thân gỗ lâu năm
- Lá nhỏ, dẹt, mọc sát cành
- Sinh trưởng chậm nhưng rất bền
- Có khả năng sống lâu năm, ít sâu bệnh
Do đó, có thể hiểu tùng bách diệp là khái niệm mô tả hình thái, không phải tên khoa học tuyệt đối.
Nguồn gốc và phân loại thực vật
Về mặt thực vật học, các cây được gọi là tùng bách diệp thường thuộc:
- Họ Hoàng đàn (Cupressaceae)
- Hoặc một số nhóm tùng – bách lai
Đây là nhóm cây có nguồn gốc từ khu vực Đông Á, Trung Quốc, Nhật Bản và một phần Đông Nam Á. Tại Việt Nam, tùng bách diệp được trồng chủ yếu làm cây cảnh, bonsai và cây phong thủy sân vườn. Việc gọi tên “bách diệp” xuất phát từ hình dáng lá giống cây bách, còn chữ “tùng” thể hiện đặc tính thân gỗ, xanh quanh năm và sức sống bền bỉ.
Đặc điểm hình thái chi tiết của cây tùng bách diệp
Thân cây
- Thân gỗ cứng, chắc
- Khi non, thân nhẵn; khi già, vỏ sần sùi, bong nhẹ
- Thân phân cành tốt, dễ uốn nắn
Chính đặc điểm thân gỗ dẻo khi còn non nhưng cứng chắc khi già giúp tùng bách diệp rất được ưa chuộng trong nghệ thuật bonsai.
Lá cây
- Lá nhỏ, dẹt, đầu hơi nhọn
- Mọc sát cành, xếp lớp đều
- Màu xanh đậm, ít đổi màu theo mùa
- Ít rụng nếu cây khỏe
Đây là điểm khác biệt quan trọng nhất để phân biệt tùng bách diệp với các loại tùng lá kim tròn hoặc lá mềm.
Kích thước và tuổi thọ
- Trồng chậu: cao 50 cm – 1,5 m
- Trồng đất: có thể phát triển lớn hơn nhiều
- Tuổi thọ cao, có thể hàng chục đến hàng trăm năm
Ý nghĩa phong thủy của cây tùng bách diệp
Trong phong thủy, cây tùng thuộc nhóm “tứ quý” tượng trưng cho:
- Sự trường thọ
- Ý chí kiên cường
- Sự vững vàng trước biến động
Riêng tùng bách diệp mang thêm ý nghĩa:
- Tài lộc bền vững, không nhất thời
- Cuộc sống ổn định, ít sóng gió
- Gia đạo yên ấm, công việc lâu dài
Cây thường được trồng:
- Trước nhà
- Trong sân vườn
- Khuôn viên công ty
- Làm bonsai phong thủy
Phân biệt các loại tùng phổ biến hiện nay
Đây là phần quan trọng nhất để tránh nhầm lẫn.
1. Cây tùng bách diệp
- Lá dẹt, xếp lớp như lá bách
- Thân gỗ, sinh trưởng chậm
- Tuổi thọ cao
- Giá trị phong thủy ổn định
Phù hợp với người chơi cây lâu năm, thích bonsai dáng cổ.
2. Cây tùng La Hán
- Tên khoa học: Podocarpus macrophyllus
- Lá dài, cứng, dạng kim dẹt
- Thân to, dễ tạo thế cầu kỳ
- Giá trị kinh tế và phong thủy cao
Tùng La Hán thường gắn với quyền uy, địa vị và sự trường tồn.
3. Cây tùng thơm
- Cây nhỏ, thân mềm
- Lá mảnh, có mùi thơm nhẹ
- Sinh trưởng nhanh
- Dễ trồng, giá rẻ
Chủ yếu dùng trang trí, phong thủy nhẹ.
4. Cây tùng cối
- Lá kim nhỏ, mọc dày
- Dáng thẳng, ít tạo bonsai
- Cây khỏe, chịu nắng tốt
Phù hợp trồng công trình, hàng rào xanh.
5. Cây tùng nho
- Cây nhỏ, thân mềm
- Lá mềm, mọc thành chùm tròn
- Không thuộc họ tùng
- Chủ yếu trang trí nội thất
Tùng nho không phải tùng phong thủy truyền thống.
Nên chọn loại tùng nào cho từng nhu cầu?
- Chơi bonsai lâu năm: tùng bách diệp, tùng La Hán
- Trang trí ban công, bàn làm việc: tùng thơm, tùng nho
- Trồng công trình, sân vườn rộng: tùng cối
Cây tùng bách diệp là nhóm cây tùng thân gỗ có đặc điểm lá dẹt, xếp lớp, mang vẻ đẹp cổ kính và giá trị phong thủy bền vững. Tuy không phải là tên khoa học chính thức của một loài riêng biệt, nhưng tùng bách diệp vẫn được giới chơi cây cảnh đánh giá cao nhờ sức sống lâu dài, khả năng tạo dáng bonsai đẹp và ý nghĩa tượng trưng cho sự ổn định, trường thọ.
Thông tin liên hệ:
- Trung tâm trưng bày & giới thiệu Vườn Nhật: Đường Trường Sa, Xuân Canh, Đông Anh, Tp Hà Nội (Gần Hầm đi bộ số 7)
- Số điện thoại: 0587.175.999
- Email: vuonnhatplus@gmail.com
- Website: https://vuonnhat.net.vn/
- Fanpage: https://www.facebook.com/vuonnhat.net.vn
